Awionika
Awionika
System ACARS w samolocie – jak załoga komunikuje się z linią lotniczą?
System ACARS pozwala załodze kontaktować się z linią lotniczą i służbami naziemnymi poprzez krótkie cyfrowe depesze zamiast długich rozmów radiowych. Wiadomości...
2026-08-07
Rejestrator rozmów w kabinie samolotu – jak działa system CVR?
Rejestrator rozmów w kabinie samolotu, czyli system CVR, nagrywa dźwięki z kokpitu i łączności radiowej, aby po wypadku dokładnie odtworzyć, co słyszeli i mówil...
2026-08-06
Rejestrator parametrów lotu w samolocie – co zapisuje czarna skrzynka?
Rejestrator parametrów lotu w samolocie, czyli potoczna czarna skrzynka, zapisuje setki parametrów lotu oraz dźwięki z kokpitu z ostatnich godzin rejsu. Dzięki...
2026-08-05
System pitot-static w samolocie – jakie przyrządy zasila?
System pitot‑static w typowym samolocie zasila przede wszystkim wysokościomierz barometryczny, prędkościomierz (ASI) oraz wariometr, a w wielu maszynach także a...
2026-08-04
Rurka Pitota w samolocie – jak mierzy prędkość względem powietrza?
W samolocie rurka Pitota mierzy prędkość względem powietrza, porównując ciśnienie całkowite w strumieniu powietrza z ciśnieniem statycznym otoczenia. Z różnicy...
2026-08-03
Czujnik kąta natarcia w samolocie – jakie informacje przekazuje pilotom?
Czujnik kąta natarcia w samolocie przekazuje pilotom informację, jak bardzo struga powietrza odchyla się od optymalnego ustawienia skrzydła, a tym samym jak bli...
2026-08-02
System ostrzegania o przeciągnięciu w samolocie – jak działa?
System ostrzegania o przeciągnięciu w samolocie wykrywa, że skrzydło zbliża się do krytycznego kąta natarcia i natychmiast alarmuje pilota dźwiękiem, światłem,...
2026-08-01
Ster wysokości w samolocie – jak zmienia pochylenie maszyny?
Ster wysokości zmienia pochylenie samolotu, wychylając dziób w górę lub w dół i tym samym regulując kąt natarcia oraz prędkość wznoszenia lub zniżania. W prakty...
2026-07-31
Ster kierunku w samolocie – jak kontroluje ruch wokół osi pionowej?
Ster kierunku w samolocie kontroluje odchylenie (yaw), czyli obrót maszyny wokół osi pionowej, przesuwając nos w lewo lub w prawo bez zmiany położenia skrzydeł...
2026-07-30
Lotki w samolocie – jak sterują przechyleniem maszyny?
Lotki przechylają samolot, bo zmieniają rozkład siły nośnej na lewym i prawym skrzydle – jedno skrzydło „niesie” wtedy mocniej, drugie słabiej. W efekcie maszyn...
2026-07-29
Spojlery w samolocie – do czego służą w locie i po lądowaniu?
Spojlery w samolocie służą do gwałtownego zmniejszenia siły nośnej skrzydła i zwiększenia oporu aerodynamicznego, dzięki czemu maszyna szybciej zwalnia – zarówn...
2026-07-28
Klapki i klapy w samolocie – jak wpływają na start i lądowanie?
Na start i lądowanie wpływa przede wszystkim konfiguracja skrzydeł – wysunięte klapy i otwarte „klapki” w kabinie pasażerskiej pełnią zupełnie inne role i dział...
2026-07-27
Trymer w samolocie – jak odciąża pilota podczas sterowania?
Trymer w samolocie odciąża pilota, bo przejmuje na siebie stałe siły na sterach i pozwala utrzymać
2026-07-26
System yaw damper w samolocie – jak ogranicza ruchy wokół osi pionowej?
System yaw damper w samolocie ogranicza ruchy wokół osi pionowej, tłumiąc samoczynne kołysanie i stabilizując kurs bez ciągłych ingerencji pilota. Działa automa...
2026-07-25
System autothrottle w samolocie – jak automatycznie steruje ciągiem?
System autothrottle automatycznie steruje ciągiem silników, tak aby utrzymać zadaną prędkość samolotu lub wymagany profil lotu bez ciągłego poruszania dźwigniam...
2026-07-24
Komputer sterowania lotem w samolocie – jakie pełni funkcje?
Komputer sterowania lotem w samolocie zarządza torem lotu, nawigacją, pracą autopilota i wieloma systemami pokładowymi, odciążając pilotów z setek powtarzalnych...
2026-07-23
System fly-by-wire w samolocie – jak elektronicznie steruje maszyną?
System fly-by-wire w samolocie działa jak cyfrowy „tłumacz” – zamienia ruchy drążka na elektroniczne sygnały, które komputery przekładają na ruch powierzchni st...
2026-07-22
Radiowysokościomierz w samolocie – jak mierzy wysokość nad ziemią?
Radiowysokościomierz mierzy faktyczną wysokość samolotu nad ziemią, licząc czas powrotu impulsu radiowego odbitego od terenu. Urządzenie działa jak prosty radar...
2026-07-21
Transponder w samolocie – jakie dane przekazuje kontroli ruchu lotniczego?
Transponder w samolocie przekazuje do kontroli ruchu lotniczego przede wszystkim identyfikację statku powietrznego, wysokość lotu, aktualne kody pracy (w tym al...
2026-07-21
System ADS-B w samolocie – jak poprawia bezpieczeństwo ruchu lotniczego?
System ADS-B w samolocie znacząco zmniejsza ryzyko kolizji, bo przekazuje położenie maszyny z dokładnością do kilku metrów i to praktycznie co sekundę. Dzięki t...
2026-07-21
System GPWS w samolocie – przed czym ostrzega pilotów?
System GPWS ostrzega pilotów przede wszystkim przed niekontrolowanym zbliżaniem się samolotu do ziemi lub przeszkód terenowych, zanim dojdzie do zderzenia. Robi...
2026-07-21
Radar pogodowy w samolocie – jak wykrywa burze i opady?
Pokładowy radar pogodowy wykrywa burze i opady, wysyłając wiązkę fal mikrofalowych przed samolot i analizując wracające echo od kropel deszczu, kryształków lodu...
2026-07-21
Ekran MFD w samolocie – jakie informacje prezentuje pilotom?
Ekran MFD w samolocie pasażerskim pokazuje pilotom głównie dane systemowe, konfigurację samolotu, mapy i panele funkcyjne, które uzupełniają podstawowe przyrząd...
2026-07-21
System INS w samolocie – jak działa nawigacja bez sygnału GPS?
W samolotach rolę „GPS‑u bez satelitów” pełni INS – inercyjny system nawigacyjny, który z samych pomiarów przyspieszeń i obrotów wylicza położenie, prędkość i o...
2026-07-21
System VOR w samolocie – jak pomaga pilotom w nawigacji?
System VOR w samolocie pozwala pilotowi w każdej chwili sprawdzić, na którym „promieniu” od stacji naziemnej się znajduje i czy leci dokładnie po zadanym kursie...
2026-07-21
Komputer pokładowy FMS w samolocie – do czego służy?
Komputer pokładowy FMS w samolocie służy do planowania, prowadzenia i optymalizacji całego lotu – od startu aż do lądowania, przejmując od załogi dużą część zad...
2026-07-21
Glass cockpit w samolocie – jak działa cyfrowa kabina pilotów?
Glass cockpit to cyfrowa kabina pilotów, w której klasyczne zegary i wskaźniki zastępują wielofunkcyjne wyświetlacze, zintegrowane komputery pokładowe i nowocze...
2026-07-21
Żyrokompas w samolocie – czym różni się od zwykłej busoli?
Żyrokompas w samolocie nie korzysta z pola magnetycznego Ziemi jak zwykła busola, lecz z własnego, szybko wirującego żyroskopu, dlatego jest znacznie stabilniej...
2026-07-21
System GPS w awionice samolotu – jak wyznacza pozycję maszyny?
System GPS w awionice samolotu wyznacza pozycję maszyny, mierząc czas dotarcia sygnałów z wielu satelitów i przeliczając go na współrzędne w globalnym układzie...
2026-07-21
System EFIS w samolocie – czym zastąpił tradycyjne przyrządy?
System EFIS w samolocie zastąpił większość tradycyjnych, analogowych przyrządów pokładowych, łącząc je w kilku dużych wyświetlaczach elektronicznych. Dzięki tem...
2026-07-21