Jakie licencje pilota można zdobyć w Polsce?

Pilot w kokpicie samolotu

W Polsce można zdobyć licencje rekreacyjne LAPL i PPL oraz zawodowe CPL i ATPL. Wybór zależy od tego, czy chcesz latać dla przyjemności, czy planujesz pracę w lotnictwie. System opiera się na przepisach EASA, dlatego licencje wydane w Polsce są uznawane w państwach Unii Europejskiej, z uwzględnieniem zakresu wpisanych uprawnień i aktualnych wymogów.

Licencje rekreacyjne i podstawowe

Osoba, która chce latać turystycznie lub rozwijać lotnicze hobby, najczęściej wybiera między LAPL a PPL(A). Obie licencje pozwalają na wykonywanie lotów niekomercyjnych, ale różnią się zakresem możliwości i perspektywą dalszego szkolenia.

LAPL, czyli Light Aircraft Pilot Licence, jest lżejszą licencją przeznaczoną do latania lekkimi statkami powietrznymi. Wiąże się z ograniczeniami dotyczącymi między innymi kategorii samolotu, liczby pasażerów i masy startowej. Sprawdza się, gdy celem są lokalne loty rekreacyjne bez planów zawodowych.

PPL(A), czyli Private Pilot Licence, to prywatna licencja samolotowa o szerszym zastosowaniu. Umożliwia wykonywanie lotów niekomercyjnych i zabieranie pasażerów, a jej posiadacz może później rozwijać się w kierunku CPL. Z tego powodu PPL(A) jest bardziej uniwersalną podstawą zarówno dla hobbysty, jak i osoby rozważającej karierę zawodową.

Przy wyborze między tymi licencjami znaczenie mają przede wszystkim:

  • Cel szkolenia – LAPL służy głównie rekreacji, a PPL(A) daje szersze możliwości dalszego rozwoju.
  • Zakres planowanych lotów – LAPL wiąże się z większymi ograniczeniami dotyczącymi statku powietrznego i operacji.
  • Perspektywa zawodowa – PPL(A) jest naturalnym etapem przed szkoleniem do CPL(A).
  • Wymagania zdrowotne – przed rozpoczęciem szkolenia trzeba uzyskać właściwe orzeczenie lotniczo-lekarskie.

Licencje zawodowe

Ścieżka zawodowa zaczyna się zwykle od PPL(A), a następnie obejmuje szkolenia i uprawnienia prowadzące do CPL(A). CPL, czyli Commercial Pilot Licence, pozwala wykonywać określone czynności lotnicze za wynagrodzeniem. Zakres pracy zależy jednak od posiadanych uprawnień, doświadczenia, rodzaju operacji i wymagań konkretnego pracodawcy.

ATPL, czyli Airline Transport Pilot Licence, jest licencją pilota transportu liniowego i najwyższym poziomem licencjonowania pilotów samolotowych. Kandydat do pracy w liniach lotniczych przechodzi zwykle szkolenie obejmujące teorię ATPL, praktykę, uprawnienia do lotów według wskazań przyrządów oraz przygotowanie do pracy w załodze wieloosobowej. W praktyce młody pilot może rozpocząć pracę w linii z uprawnieniami odpowiadającymi tak zwanemu „zamrożonemu ATPL”, a pełną licencję ATPL uzyskuje po spełnieniu wymagań dotyczących doświadczenia i nalotu.

Ogólny przebieg drogi zawodowej można przedstawić w trzech etapach:

  1. Teoria – nauka przepisów, meteorologii, nawigacji, zasad operacji lotniczych i innych przedmiotów wymaganych dla wybranego poziomu szkolenia.
  2. Szkolenie praktyczne – loty z instruktorem, loty samodzielne oraz zdobywanie doświadczenia i dodatkowych uprawnień.
  3. Egzaminy – zaliczenie wymaganych egzaminów teoretycznych i praktycznych przed egzaminatorem upoważnionym przez Urząd Lotnictwa Cywilnego.

Ważne jest rozróżnienie między samą licencją a uprawnieniami wpisanymi do licencji. CPL lub ATPL nie oznacza automatycznie uprawnienia do każdego rodzaju operacji i każdego samolotu.

Licencje pilota w skrócie

Licencja Przeznaczenie Możliwość zarobkowania
LAPL Podstawowe loty rekreacyjne lekkimi statkami powietrznymi Nie
PPL(A) Loty prywatne i turystyczne samolotem Nie
CPL(A) Wykonywanie określonych operacji lotniczych w ramach pracy zawodowej Tak, w zakresie uprawnień i spełnionych wymagań
ATPL(A) Loty w transporcie lotniczym i kariera pilota liniowego Tak

Uprawnienia dodatkowe

Licencja jest podstawą, ale zakres codziennego latania określają także uprawnienia dodatkowe. Zdobywa się je w ramach osobnych szkoleń i potwierdza odpowiednim wpisem lub dokumentem.

  • VFR Noc pozwala wykonywać loty z widocznością ziemi po zmroku, zgodnie z wymaganiami dla tego uprawnienia.
  • IR umożliwia wykonywanie lotów według wskazań przyrządów, także w warunkach ograniczonej widzialności, w zakresie określonym przepisami.
  • MEP dotyczy samolotów wielosilnikowych tłokowych i pozwala rozszerzyć uprawnienia na tę klasę statków powietrznych.
  • FI jest uprawnieniem instruktorskim, które pozwala prowadzić szkolenie w locie po spełnieniu dodatkowych warunków.

W szkoleniu zawodowym spotyka się także przygotowanie do pracy w załodze wieloosobowej, między innymi MCC, oraz UPRT, czyli szkolenie zapobiegania sytuacjom krytycznym i wyprowadzania samolotu z takich sytuacji.

Wymagania formalne i egzaminy

Każda ścieżka zaczyna się od sprawdzenia stanu zdrowia u uprawnionego orzecznika lotniczo-lekarskiego. Dla licencji rekreacyjnych najczęściej stosuje się orzeczenie klasy 2, natomiast kandydaci na pilotów zawodowych potrzebują zasadniczo orzeczenia klasy 1. Wymagania mogą zależeć od rodzaju licencji i aktualnych przepisów, dlatego badanie najlepiej wykonać przed poniesieniem większych kosztów szkolenia.

Najpierw odwiedź orzecznika lotniczo-lekarskiego, a dopiero potem wybieraj pełną ścieżkę szkolenia. Pozwala to sprawdzić, czy spełniasz wymagania zdrowotne właściwe dla planowanej licencji.

Szkolenie odbywa się w zatwierdzonym ośrodku, a wymagane egzaminy teoretyczne i praktyczne są przeprowadzane zgodnie z zasadami nadzorowanymi przez Urząd Lotnictwa Cywilnego. Aktualne wymogi mogą się zmieniać wraz z przepisami EASA i krajowymi procedurami ULC, dlatego przed rozpoczęciem kursu trzeba sprawdzić bieżące informacje urzędowe.

Jeżeli chcesz latać wyłącznie dla przyjemności, zwykle wystarczy rozważyć LAPL albo bardziej rozwojową PPL(A). Gdy celem jest praca w lotnictwie, planuj ścieżkę od PPL(A) przez CPL(A), wymagane uprawnienia i doświadczenie aż do ATPL(A).

Redakcja lotniczapolska.pl

Lotnicza Polska to portal o lotnictwie. Opisujemy samoloty i systemy awioniki, wyjaśniamy, jak działa komunikacja z kontrolą ruchu i jak bada się zdarzenia lotnicze. Tłumaczymy przepisy prawa lotniczego, od przestrzeni powietrznej po przewóz materiałów niebezpiecznych. Podpowiadamy też pasażerom, jakie prawa przysługują im przy opóźnieniu lub odwołaniu lotu.

Wszystkie wpisy tego autora