Awionika
-
System ostrzegania o przeciągnięciu w samolocie – jak działa?
System ostrzegania o przeciągnięciu w samolocie wykrywa, że skrzydło zbliża się do krytycznego kąta natarcia i natychmiast alarmuje pilota dźwiękiem, światłem, a czasem także drgającym wolantem.…
-
Ster wysokości w samolocie – jak zmienia pochylenie maszyny?
Ster wysokości zmienia pochylenie samolotu, wychylając dziób w górę lub w dół i tym samym regulując kąt natarcia oraz prędkość wznoszenia lub zniżania. W praktyce każdy…
-
Ster kierunku w samolocie – jak kontroluje ruch wokół osi pionowej?
Ster kierunku w samolocie kontroluje odchylenie (yaw), czyli obrót maszyny wokół osi pionowej, przesuwając nos w lewo lub w prawo bez zmiany położenia skrzydeł względem horyzontu.…
-
Lotki w samolocie – jak sterują przechyleniem maszyny?
Lotki przechylają samolot, bo zmieniają rozkład siły nośnej na lewym i prawym skrzydle – jedno skrzydło „niesie” wtedy mocniej, drugie słabiej. W efekcie maszyna obraca się…
-
Spojlery w samolocie – do czego służą w locie i po lądowaniu?
Spojlery w samolocie służą do gwałtownego zmniejszenia siły nośnej skrzydła i zwiększenia oporu aerodynamicznego, dzięki czemu maszyna szybciej zwalnia – zarówno w locie, jak i bezpośrednio…
-
Klapki i klapy w samolocie – jak wpływają na start i lądowanie?
Na start i lądowanie wpływa przede wszystkim konfiguracja skrzydeł – wysunięte klapy i otwarte „klapki” w kabinie pasażerskiej pełnią zupełnie inne role i działają w dwóch…
-
Trymer w samolocie – jak odciąża pilota podczas sterowania?
Trymer w samolocie odciąża pilota, bo przejmuje na siebie stałe siły na sterach i pozwala utrzymać
-
System yaw damper w samolocie – jak ogranicza ruchy wokół osi pionowej?
System yaw damper w samolocie ogranicza ruchy wokół osi pionowej, tłumiąc samoczynne kołysanie i stabilizując kurs bez ciągłych ingerencji pilota. Działa automatycznie poprzez precyzyjne wychylenia steru…
-
System autothrottle w samolocie – jak automatycznie steruje ciągiem?
System autothrottle automatycznie steruje ciągiem silników, tak aby utrzymać zadaną prędkość samolotu lub wymagany profil lotu bez ciągłego poruszania dźwigniami gazu przez pilota. W połączeniu z…
-
Komputer sterowania lotem w samolocie – jakie pełni funkcje?
Komputer sterowania lotem w samolocie zarządza torem lotu, nawigacją, pracą autopilota i wieloma systemami pokładowymi, odciążając pilotów z setek powtarzalnych zadań i stale kontrolując parametry bezpieczeństwa.…
-
System fly-by-wire w samolocie – jak elektronicznie steruje maszyną?
System fly-by-wire w samolocie działa jak cyfrowy „tłumacz” – zamienia ruchy drążka na elektroniczne sygnały, które komputery przekładają na ruch powierzchni sterowych, jednocześnie pilnując, by nie…
-
System ADS-B w samolocie – jak poprawia bezpieczeństwo ruchu lotniczego?
System ADS-B w samolocie znacząco zmniejsza ryzyko kolizji, bo przekazuje położenie maszyny z dokładnością do kilku metrów i to praktycznie co sekundę. Dzięki temu kontrolerzy i…
-
Radiowysokościomierz w samolocie – jak mierzy wysokość nad ziemią?
Radiowysokościomierz mierzy faktyczną wysokość samolotu nad ziemią, licząc czas powrotu impulsu radiowego odbitego od terenu. Urządzenie działa jak prosty radar – wysyła krótkie sygnały, odbiera echo…
-
Radar pogodowy w samolocie – jak wykrywa burze i opady?
Pokładowy radar pogodowy wykrywa burze i opady, wysyłając wiązkę fal mikrofalowych przed samolot i analizując wracające echo od kropel deszczu, kryształków lodu oraz gradzin. Na tej…
-
System GPWS w samolocie – przed czym ostrzega pilotów?
System GPWS ostrzega pilotów przede wszystkim przed niekontrolowanym zbliżaniem się samolotu do ziemi lub przeszkód terenowych, zanim dojdzie do zderzenia. Robi to, analizując wysokość, prędkość opadania,…
-
Transponder w samolocie – jakie dane przekazuje kontroli ruchu lotniczego?
Transponder w samolocie przekazuje do kontroli ruchu lotniczego przede wszystkim identyfikację statku powietrznego, wysokość lotu, aktualne kody pracy (w tym alarmowy kod 7700) oraz – w…
-
Ekran MFD w samolocie – jakie informacje prezentuje pilotom?
Ekran MFD w samolocie pasażerskim pokazuje pilotom głównie dane systemowe, konfigurację samolotu, mapy i panele funkcyjne, które uzupełniają podstawowe przyrządy lotu na PFD i ND. W…
-
System EFIS w samolocie – czym zastąpił tradycyjne przyrządy?
System EFIS w samolocie zastąpił większość tradycyjnych, analogowych przyrządów pokładowych, łącząc je w kilku dużych wyświetlaczach elektronicznych. Dzięki temu pilot widzi na ekranach jednocześnie dane z…
-
System GPS w awionice samolotu – jak wyznacza pozycję maszyny?
System GPS w awionice samolotu wyznacza pozycję maszyny, mierząc czas dotarcia sygnałów z wielu satelitów i przeliczając go na współrzędne w globalnym układzie odniesienia WGS 84.…
-
Żyrokompas w samolocie – czym różni się od zwykłej busoli?
Żyrokompas w samolocie nie korzysta z pola magnetycznego Ziemi jak zwykła busola, lecz z własnego, szybko wirującego żyroskopu, dlatego jest znacznie stabilniejszy, odporny na zaburzenia magnetyczne…



















