W serii „Top Gun” najważniejsze są F-14 Tomcat i F/A-18 Super Hornet. W „Top Gun: Maverick” dołączają do nich stylizowane na Su-57 myśliwce przeciwnika, śmigłowiec Mi-24 oraz zabytkowy P-51 Mustang. Zestaw maszyn pokazuje przejście od klasycznych myśliwców czwartej generacji do konstrukcji o obniżonej wykrywalności, ale film przypomina też, że nawet zaawansowany samolot pozostaje narzędziem w rękach pilota.
Jakie samoloty występują w „Top Gun: Maverick”?
| Model | Rola w filmie | Generacja |
|---|---|---|
| F/A-18 Super Hornet | Podstawowa maszyna pilotów US Navy | 4.5 |
| Su-57 | Myśliwiec przeciwnika, pokazany jako zagrożenie | 5. |
| F-14 Tomcat | Klasyczna maszyna powracająca w ważnej części filmu | 4. |
| P-51 Mustang | Prywatny samolot związany z Maverickiem | Historyczna konstrukcja tłokowa |
| Mi-24 | Śmigłowiec bojowy obecny w scenach związanych z przeciwnikiem | Nie dotyczy |
W pierwszym filmie dominował F-14 Tomcat, zaprojektowany jeszcze w epoce analogowej awioniki i walk o panowanie w powietrzu. „Top Gun: Maverick” przenosi ciężar na F/A-18E/F Super Hornet, czyli większą i znacznie unowocześnioną rodzinę Horneta. Po drugiej stronie pojawiają się maszyny nawiązujące wyglądem do Su-57, reprezentującego piątą generację.
F/A-18 Super Hornet to nie to samo co starszy F/A-18 Hornet. Super Hornet jest większy, zabiera więcej paliwa i korzysta z nowszej awioniki, radarów oraz wyświetlaczy. Obie konstrukcje łączy nazwa i część rozwiązań, ale nie są tym samym samolotem.
F/A-18 Super Hornet i Su-57 – dwa różne podejścia do walki
F/A-18 Super Hornet
F/A-18 Super Hornet jest dwusilnikowym, wielozadaniowym samolotem bojowym. Oznaczenie „F/A” wskazuje na połączenie funkcji myśliwca i maszyny przeznaczonej do atakowania celów naziemnych lub nawodnych. W „Mavericku” to podstawowy koń roboczy pilotów, którzy muszą wykonywać zadania wymagające zarówno precyzji, jak i dużej odporności na przeciążenia.
Konstrukcja weszła do służby w US Navy w 1999 roku i zastąpiła F-14 Tomcat w zadaniach lotnictwa pokładowego. W późniejszych wersjach otrzymała między innymi radar AESA, ulepszoną awionikę i nowocześniejsze systemy pokładowe. Najważniejsze cechy tej maszyny to:
- Prędkość maksymalna – około Mach 1,6.
- Zasięg – ponad 2000 km, zależnie od konfiguracji i wykonywanego zadania.
- Uzbrojenie – działko kalibru 20 mm, pociski powietrze–powietrze, pociski powietrze–ziemia oraz bomby kierowane i niekierowane.
- Wielozadaniowość – możliwość działania przeciw celom powietrznym, naziemnym i nawodnym.
W porównaniu ze starszym Hornetem wersja Super jest większa o około 20 procent. Ma większy zapas paliwa i stabilne właściwości pilotażowe, co dobrze pasuje do filmowej wizji maszyny pozwalającej pilotowi skupić się na taktyce i wykonaniu zadania.
Su-57
Su-57 przedstawiono jako przeciwnika należącego do piątej generacji. Jego najważniejszą cechą jest technologia stealth, czyli ograniczanie wykrywalności przez radar dzięki kształtowi kadłuba, umieszczeniu uzbrojenia w wewnętrznych komorach i zastosowanym materiałom. Stealth nie oznacza całkowitej niewidzialności, lecz utrudnia wcześniejsze wykrycie i śledzenie samolotu.
Rosyjska konstrukcja łączy obniżoną wykrywalność z rozbudowanymi czujnikami, radarem AESA i dużą zwrotnością. Ciąg wektorowany pomaga zmieniać kierunek działania ciągu silników, a tym samym ułatwia wykonywanie bardzo agresywnych manewrów. Film wykorzystuje te cechy, aby pokazać przewagę przeciwnika w bezpośrednim starciu.
Najważniejsze wyróżniki Su-57 to:
- Stealth – zmniejszona wykrywalność radarowa, szczególnie ważna w walce na większych odległościach.
- Radar AESA i rozbudowane czujniki – wykrywanie oraz śledzenie celów przy zachowaniu ograniczonej sygnatury.
- Ciąg wektorowany – większa kontrola podczas bardzo wymagających manewrów.
- Uzbrojenie wewnętrzne – rozwiązanie ograniczające wpływ podwieszonych ładunków na właściwości stealth.
F/A-18 Super Hornet reprezentuje przede wszystkim dojrzałą wielozadaniowość i współpracę pilota z awioniką. Su-57 ma przewagę wynikającą z nowszej koncepcji projektowej, zwłaszcza w zakresie wykrywalności i manewrowości. Filmowe starcie nie jest jednak prostym porównaniem katalogowych parametrów, ponieważ wynik zależy także od sytuacji, taktyki i umiejętności załogi.
F-14 Tomcat – dlaczego powrót tej maszyny ma znaczenie?
F-14 Tomcat to symbol pierwszej części „Top Gun” i jednej z najbardziej rozpoznawalnych konstrukcji lotnictwa pokładowego. Był dwusilnikowym myśliwcem o zmiennej geometrii skrzydeł. Podczas startu skrzydła mogły zmniejszać skos, aby zwiększyć siłę nośną przy małej prędkości. W szybkim locie zwiększenie skosu pomagało uzyskać smuklejszą sylwetkę i wysoką prędkość.
Tomcat wszedł do służby w 1974 roku i służył w US Navy do 2006 roku. Jego zadaniem była przede wszystkim ochrona lotniskowców oraz zwalczanie celów powietrznych z dużej odległości. Mógł przenosić między innymi pociski AIM-54 Phoenix, Sparrow i Sidewinder, a także korzystać z działka kalibru 20 mm.
W „Mavericku” F-14 nie jest już podstawowym narzędziem współczesnej floty. Jego obecność działa przede wszystkim jako przypomnienie o epoce, w której pilot miał mniej cyfrowych podpowiedzi, a wiele decyzji wymagało bezpośredniej oceny sytuacji. Powrót „kocura” łączy nostalgię za pierwszym filmem z motywem, że starsza konstrukcja nadal może być groźna w rękach doświadczonego pilota.
P-51 Mustang i Mi-24 – maszyny o odmiennym znaczeniu
P-51 Mustang nie jest nowoczesnym myśliwcem odrzutowym. To jednosilnikowy samolot tłokowy z czasów II wojny światowej, który w filmie ma znaczenie osobiste. Maszyna stojąca w hangarze Mavericka podkreśla jego pasję do lotnictwa i szacunek dla konstrukcji, które powstały na długo przed erą cyfrowej awioniki.
Mustang osiągał prędkość około 700 km/h, miał zasięg przekraczający 2600 km z dodatkowymi zbiornikami i mógł operować na wysokości blisko 13 km. Jego miejsce w filmie nie wynika jednak z przewagi bojowej. P-51 jest symbolem historii lotnictwa oraz przypomnieniem, że emocje związane z lataniem nie zaczęły się wraz z odrzutowcami.
Mi-24 pełni inną funkcję. To ciężki śmigłowiec szturmowy, często określany mianem „latającego czołgu”. Łączy możliwość przewożenia żołnierzy z uzbrojeniem przeznaczonym do wsparcia piechoty. Jego charakterystyczna sylwetka i opancerzenie odróżniają go od lekkich śmigłowców wielozadaniowych. W filmie wzmacnia obraz zaplecza militarnego przeciwnika, ale nie jest głównym bohaterem powietrznych pojedynków.
W „Top Gun” maszyny budują napięcie i nadają scenom własny charakter, lecz o wyniku decyduje sposób ich użycia. F-14, F/A-18, Su-57, P-51 i Mi-24 reprezentują różne epoki oraz zadania, a wspólnym mianownikiem pozostaje pilot, który potrafi wykorzystać możliwości swojej konstrukcji.
