Polska Grupa Zbrojeniowa – historia, struktura, najważniejsze spółki

Polska Grupa Zbrojeniowa to holding skupiający niemal 70 spółek o profilu obronnym, który powstał w 2013 roku z inicjatywy Skarbu Państwa. Działa w pięciu głównych domenach: lądowej, morskiej, lotniczej, broni i amunicji oraz C4ISR, realizując przy tym zadania dla Sił Zbrojnych RP. Zapraszamy do lektury artykułu, w którym szczegółowo opisujemy historię, strukturę oraz najważniejsze zakłady tworzące ten koncern.

Geneza i historia konsolidacji

Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. została oficjalnie utworzona 26 listopada 2013 roku przez Skarb Państwa, który do dziś pozostaje większościowym akcjonariuszem z udziałem wynoszącym 71,36%. Siedziba spółki-matki mieści się w Radomiu przy ul. Aleksego Grobickiego 23, a jej podstawowym celem od początku istnienia było scalenie rozproszonych aktywów państwowego przemysłu obronnego w jeden organizm zdolny do konkurowania na arenie międzynarodowej. Proces konsolidacji miał na celu nie tylko uporządkowanie struktury właścicielskiej, ale przede wszystkim odbudowę potencjału produkcyjnego i badawczego, nadwątlonego latami transformacji ustrojowej.

Przełomowym momentem w formowaniu dzisiejszego kształtu grupy był marzec 2015 roku, kiedy do struktur holdingu dołączyło osiem kolejnych spółek, wcześniej nadzorowanych przez Polski Holding Obronny. Od tego momentu można mówić o domykaniu pierwszego etapu scalania kluczowych zakładów branży zbrojeniowej. Kolejne lata przyniosły zarówno dynamiczny rozwój technologiczny, jak i spore zawirowania kadrowe. Po zmianie władzy pod koniec 2015 roku doszło do wielokrotnych rotacji na stanowisku prezesa zarządu; w ciągu niecałej dekady funkcję tę pełnili m.in. Wojciech Dąbrowski, Arkadiusz Siwko, Błażej Wojnicz, Jakub Skiba, Witold Słowik, Sebastian Chwałek, a w 2025 roku obowiązki prezesa objął Adam Leszkiewicz. Niektóre z tych zmian były szeroko komentowane w prasie branżowej, która wskazywała m.in. na nieprzygotowanie grupy do realizacji programu artylerii rakietowej Homar, czego skutkiem finalnie był bezpośredni zakup amerykańskich systemów artyleryjskich.

W 2024 roku cała grupa kapitałowa osiągnęła skonsolidowane przychody na poziomie 13,94 mld zł przy jednoczesnym wyniku netto wynoszącym 1,68 mld zł. Tak wyraźny wzrost to efekt intensyfikacji zamówień publicznych, zwiększonego eksportu oraz rozbudowy własnych linii produkcyjnych. Aktywa koncernu w 2024 roku zamknęły się kwotą 39,71 mld zł, a kapitał własny przekroczył 10,85 mld zł. Te dane finansowe plasują holding w gronie największych podmiotów tego typu w regionie, co potwierdził renomowany raport SIPRI, umieszczając PGZ na 51. miejscu listy 100 największych firm zbrojeniowych świata pod względem przychodów w 2024 roku.

Architektura holdingu – domeny operacyjne

Grupa Kapitałowa PGZ w 2024 roku liczyła 67 spółek zależnych oraz posiadała udziały w 27 innych podmiotach funkcjonujących w branży obronnej, stoczniowej i nowych technologii. Aby sprawnie zarządzać tak rozproszonym organizmem, holding podzielono na pięć wyspecjalizowanych domen operacyjnych. Każda z nich grupuje zakłady o zbliżonym profilu produkcyjnym lub usługowym, co pozwala na lepszą koordynację zamówień i polityki inwestycyjnej.

Podstawę stanowią trzy filary techniczne – domena lądowa, domena broni i amunicji oraz domena C4ISR (elektroniki, informatyki i cybertechnologii). Uzupełniają je domena lotnicza i domena morska. Taka struktura nie jest jedynie zabiegiem organizacyjnym. Odzwierciedla ona realny podział zadań w ramach kluczowych programów modernizacyjnych Sił Zbrojnych RP, takich jak Wisła, Leopard 2PL czy Miecznik. Dzięki temu poszczególne zakłady mogą konkurować o kontrakty nie jako samotne jednostki, a jako część zintegrowanego łańcucha dostaw.

Wybór oferty BAE Systems na dostawę licencji do produkcji amunicji 155 mm poprzedził wieloetapowy proces weryfikacji; pod uwagę brano suwerenność produkcji, rozwiązania technologiczne oraz cenę.

Domena lądowa

W tej grupie znajdują się przedsiębiorstwa odpowiedzialne za dostarczanie wojskom lądowym wozów bojowych, pojazdów zabezpieczenia technicznego i ciężkiego sprzętu inżynieryjnego. Trzonem pozostaje Huta Stalowa Wola, która wytwarza m.in. samobieżne armatohaubice Krab oraz moździerze Rak, a także Rosomak S.A. – producent kołowych transporterów opancerzonych Rosomak i ich specjalistycznych wariantów. Z kolei Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy” z Gliwic specjalizują się w remontach i modernizacji czołgów, m.in. Leopard 2A4 do standardu 2PL. Uzupełnieniem oferty są wyroby dostarczane przez Jelcz Sp. z o.o., który produkuje podwozia pod zabudowę wielu systemów artyleryjskich i logistycznych, oraz Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Urządzeń Mechanicznych OBRUM, prowadzący zaawansowane prace koncepcyjne nad nową generacją pojazdów, w tym nad bojowym pływającym wozem piechoty Borsuk.

Lista spółek domeny lądowej jest obszerna i obejmuje również m.in.:

• Stomil – Poznań S.A.,
• Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne S.A.,
• Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Oponiarskiego „Stomil”,
• Zakład Mechaniczny „BUMAR-MIKULCZYCE” S.A.,
• H. Cegielski-Poznań S.A.

Domena broni i amunicji

Zadaniem tych spółek jest zapewnienie pełnego cyklu produkcji amunicji artyleryjskiej, rakietowej i strzeleckiej oraz broni osobistej. MESKO S.A. zatrudniające około 3,3 tys. osób, odgrywa szczególną rolę jako dostawca przeciwpancernych i przeciwlotniczych zestawów rakietowych, takich jak Grom i Piorun, oraz jako jeden z głównych podwykonawców umowy na amunicję kalibru 155 mm. Z kolei Fabryka Broni „Łucznik” – Radom sp. z o.o. produkuje modułowy system broni strzeleckiej Grot kalibru 5,56 mm, a Zakłady Chemiczne „NITRO-CHEM” S.A. w Bydgoszczy pozostają jedynym w Europie producentem trotylu (TNT), wytwarzając obecnie około 10 tys. ton materiału rocznie.

Rozbudowa potencjału wytwórczego w tej domenie nabrała tempa po 2022 roku. W odpowiedzi na pełnoskalową inwazję Rosji na Ukrainę rząd uruchomił szereg programów inwestycyjnych. Jednym z nich była Narodowa Rezerwa Amunicyjna, przyjęta uchwałą rządową w marcu 2023 roku, a następnie pod koniec 2024 roku weszła w życie ustawa o finansowaniu działań zwiększenia zdolności produkcji amunicji. Dzięki tym instrumentom PGZ otrzymała z Funduszu Inwestycji Kapitałowych ponad 2,4 mld zł dofinansowania. Celem jest osiągnięcie zdolności produkcji około 180 tys. sztuk pocisków artyleryjskich rocznie, podczas gdy jeszcze niedawno było to zaledwie kilkadziesiąt tysięcy.

W rozwój fabryk zaangażowane są:

• MESKO S.A. – budowa nowej linii kucia i obróbki cieplnej skorup w Kraśniku,
• Zakłady Metalowe „DEZAMET” S.A. – wdrożenie najnowszej technologii od brytyjskiego partnera,
• Zakład Produkcji Specjalnej „GAMRAT” Sp. z o.o.,
• Bydgoskie Zakłady Elektromechaniczne „BELMA” S.A.,
• Wojskowe Zakłady Uzbrojenia S.A.,
• Zakłady Mechaniczne „Tarnów” S.A.

Domena C4ISR

Dzisiejsze pole walki opiera się na przewadze informacyjnej i zdolności do szybkiego przetwarzania danych. Domenę tę tworzą m.in. PIT-Radwar S.A. – producent radarów rozpoznania i kierowania ogniem, takich jak mobilne trójwspółrzędne radary średniego zasięgu TRS-15 Odra czy dalekiego zasięgu Warta, a także Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 oraz Wojskowe Zakłady Łączności Nr 2. Te zakłady dostarczają radiostacje plecakowe, systemy transmisji danych oraz systemy identyfikacji „swój-obcy” (IFF). Rozwój tej domeny obejmuje także systemy zarządzania walką szczebla batalionu (Rosomak BMS), symulatory i trenażery, jak również radary pasywne PET/PCL.

W składzie domeny pracują jeszcze Wojskowe Zakłady Elektroniczne S.A., Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej S.A. oraz Zurad Sp. z o.o., które uzupełniają ofertę o morskie systemy walki i sensory.

Skrzydła i kadłuby – domeny lotnicza i morska

Obszar lotniczy koncentruje się głównie wokół serwisowania i remontów sprzętu znajdującego się na stanie Lotnictwa Sił Zbrojnych RP. Serce tej domeny stanowią Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 w Łodzi i Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 w Bydgoszczy, które obsługują m.in. myśliwce F-16 oraz MiG-29. Działalność uzupełnia Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne oraz Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Kalisz”, produkująca silniki lotnicze.

Domena morska jest znacznie węższa, ale jej rola wzrosła wraz z postępem programu budowy fregat Miecznik. PGZ Stocznia Wojenna sp. z o.o. pełni funkcję integratora przy budowie nowych okrętów, a niszczyciele min projektu 258 Kormoran II, budowane z udziałem Stoczni Remontowej Nauta S.A. oraz OBR Centrum Techniki Morskiej, są jednym z bardziej udanych przykładów finalizacji złożonych zamówień dla Marynarki Wojennej.

Transfer technologii i partnerstwa międzynarodowe

W 2026 roku współpraca z zagranicznymi koncernami znacząco wykracza poza zwykłe zakupy gotowego uzbrojenia. W przypadku Polskiej Grupy Zbrojeniowej akcent przesunął się na pozyskiwanie pełnej suwerenności technologicznej, czyli zdolności do samodzielnego wytwarzania i rozwoju krytycznych komponentów bez konieczności każdorazowego uzgadniania tego z licencjodawcą. Największy przełom w tym obszarze dotyczył produkcji amunicji 155 mm. Po wielomiesięcznych analizach i rozmowach z potencjalnymi dostawcami technologii wybór padł na ofertę brytyjskiego BAE Systems. Umowa licencyjna ma charakter bezterminowy z 40-letnim okresem wypowiedzenia i gwarantuje suwerenność produkcji na terenie kraju.

Partnerstwo z BAE Systems bazuje na długofalowej współpracy; transfer technologii i wiedzy umożliwi Polsce znaczące zwiększenie zdolności produkcyjnych w zakresie krytycznej amunicji 155 mm.

Równolegle zbrojeniowy holding otworzył nowy front współpracy ze stroną ukraińską. Podczas Międzynarodowej Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy (URC 2026) w Gdańsku podpisano memorandum o współpracy między PGZ a TAF Industries, ukraińską firmą specjalizującą się w nowoczesnych systemach bezzałogowych. Strony planują nie tylko transfer technologii, ale i wspólną produkcję dronów bojowych. Wcześniej kooperacja z Ukrainą obejmowała głównie sprzedaż armatohaubic Krab z Huty Stalowa Wola oraz stopniową rozbudowę zdolności do serwisowania samolotów bojowych przekazanych Kijowowi, w tym zarówno MiG-29, jak i odrzutowców F-16.

Nie można też pominąć rozbudowy kompetencji prochowych. Ładunki miotające niezbędne do strzelania amunicją 155 mm mają powstawać w Mesko we współpracy z francuskim Eurenco, ponieważ pomimo postępów w obróbce metali i elaboracji, wciąż brakuje nam w pełni gotowej krajowej technologii produkcji prochów wielobazowych. Kolejnym krokiem w ekspansji jest list intencyjny pomiędzy Zakładami Chemicznymi „NITRO-CHEM” a BAE Systems, zakładający zbadanie możliwości budowy fabryki trotylu w Wielkiej Brytanii. Inwestycja ta, współfinansowana przez rząd w Londynie, ma przynieść dodatkowe 2 tys. ton TNT rocznie – bez uszczuplania zdolności bydgoskiej fabryki, która do 2030 roku zamierza podwoić swoją produkcję do poziomu ok. 20 tys. ton rocznie.

Ekspansja na rynki azjatyckie i NATO

Choć Europa pozostaje głównym obszarem działania, większość spółek eksportuje swoje wyroby także do państw azjatyckich i Stanów Zjednoczonych. Produkty takie jak przenośne zestawy przeciwlotnicze Piorun czy amunicja produkowana przez MESKO trafiają do odbiorców spoza Sojuszu Północnoatlantyckiego, budując renomę polskiej myśli technicznej. Wzmacnianiu obecności na rynkach zagranicznych sprzyja mechanizm SAFE, w ramach którego zamówienia na sprzęt zbrojeniowy w coraz większym stopniu realizowane są w oparciu o konsorcja i wspólne inwestycje z partnerami z NATO, przy zachowaniu wysokiego, sięgającego 90%, udziału prac wykonywanych w polskich fabrykach.

Kluczowe programy modernizacyjne i flagowe produkty

Portfolio realizowanych kontraktów jest odzwierciedleniem możliwości technicznych grupy. Polska Grupa Zbrojeniowa pełni rolę integratora lub głównego podwykonawcy w projektach, od których zależy kształt całych rodzajów sił zbrojnych. W systemie obrony przeciwlotniczej są to programy Wisła, Narew oraz Pilica, gdzie spółki holdingu dostarczają nie tylko wyrzutnie, ale również systemy radiolokacyjne i wozy dowodzenia. W domenie lądowej na pierwszy plan wysuwają się dywizjonowe moduły ogniowe Regina z armatohaubicami Krab, kompanijne moduły ogniowe M120 Rak oraz budowany od podstaw Nowy Bojowy Pływający Wóz Piechoty BWP Borsuk.

Równocześnie trwa produkcja zdalnie sterowanego systemu wieżowego kal. 30 mm ZSSW-30, który ma być montowany na transporterach Rosomak. Wśród wyrobów przeznaczonych dla pojedynczego żołnierza wymienić trzeba Modułowy System Broni Strzeleckiej kal. 5,56 mm Grot, pistolet samopowtarzalny VIS 100 oraz karabiny maszynowe UKM-2000 i WKM-B. Dla lotnictwa powstają gogle noktowizyjne PNL-3 Bielik oraz termowizyjne systemy obserwacji TSO-1 Agat, a dla marynarki – zintegrowany system walki montowany na niszczycielach min Kormoran II oraz armata morska AM-35.

Syntetyczne zestawienie kilku wybranych programów z podziałem na rodzaj i głównych wykonawców prezentuje poniższa tabela:

Skala działania a kontrola finansowa

Przychody PGZ rosną nieprzerwanie od kilku lat. W 2021 roku holding wypracował 6,35 mld zł przy zysku netto 436,8 mln zł. Rok później przychody przekroczyły już 8,35 mld zł, a w 2023 roku było to ponad 10,25 mld zł z wynikiem netto na poziomie 876,6 mln zł. Kulminacją był 2024 rok, kiedy do kasy grupy wpłynęło 13,94 mld zł, a czysty zarobek sięgnął 1,68 mld zł. Dla porównania – w 2019 roku przychody wyniosły 5,92 mld zł, a spółka zanotowała stratę netto wynoszącą ponad 611 mln zł. Ta progresja pokazuje, jak radykalnie wzrósł strumień zamówień publicznych i eksportowych po załamaniu bezpieczeństwa w regionie.

Tak duży przyrost pieniędzy publicznych nie umknął uwadze Najwyższej Izby Kontroli, która badała funkcjonowanie holdingu i spółek zależnych. W raportach zwracano uwagę zarówno na szanse związane z konsolidacją, jak i na ryzyka – w tym na opóźnienia w realizacji harmonogramów niektórych projektów badawczo-rozwojowych. Obecnie nadzór korporacyjny sprawują: rada nadzorcza pod przewodnictwem Artura Kołosowskiego oraz zarząd kierowany przez prezesa Adama Leszkiewicza, wspomaganego przez wiceprezesów – pierwszego wiceprezesa Arkadiusza Bąka oraz Piotra Zawieję i Jana Grabowskiego.

Jak wygląda praca w strukturach grupy?

Zatrudnienie w całej grupie kapitałowej sięga 19 tysięcy osób, co czyni holding jednym z największych pracodawców przemysłowych w regionie. Rekrutacja jest otwarta zarówno dla doświadczonych inżynierów, jak i dla osób rozpoczynających karierę zawodową. Pierwsza umowa o pracę zawierana jest na trzymiesięczny okres próbny, a po nim proponowane jest zatrudnienie na czas określony lub stałe. Każdy nowo przyjęty pracownik przechodzi ustrukturyzowany onboarding, który ma na celu szybkie wdrożenie do specyfiki branży obronnej i przekazanie pierwszego know-how.

W związku z tym, że portfolio obejmuje dziesiątki programów wymagających wiedzy z obszaru elektroniki, mechaniki, cyberbezpieczeństwa i B+R, firma regularnie uruchamia programy praktyk i staży studenckich. Pakiet benefitów oferowany załodze jest rozbudowany:

• rozszerzona prywatna opieka medyczna,
• ubezpieczenie na życie,
• platforma kafeteryjna i karta sportowa,
• świadczenia socjalne,
• dofinansowanie kursów, szkoleń i studiów podyplomowych,
• nauka języka obcego w godzinach pracy.