Mjr pil. Maciej „Slab” Krakowian był jednym z najlepszych polskich pilotów myśliwca F-16, z nalotem przekraczającym 1400 godzin i 17-letnim stażem służby. Zginął tragicznie 28 sierpnia 2025 roku w katastrofie lotniczej w Radomiu, osieracając żonę Magdalenę i dwóch synów bliźniaków. W artykule przybliżamy jego karierę, osiągnięcia oraz prywatne życie.
Wczesne lata i edukacja
Maciej Krakowian przyszedł na świat 31 stycznia 1990 roku w Płocku, jednak dorastał w Gostyninie, gdzie jego matka kierowała miejscowym domem dziecka. Miał starszego brata – zawodowego żołnierza – oraz siostrę. Już jako nastolatek zdecydował się związać swoją przyszłość z lotnictwem.
Po ukończeniu Szkoły Podstawowej nr 3 im. Obrońców Westerplatte w Gostyninie w 2002 roku i gimnazjum, w 2005 roku rozpoczął naukę w Ogólnokształcącym Liceum Lotniczym w Dęblinie. Wcześniej latem zaliczył też trzytygodniowe szkolenie szybowcowe w Grudziądzu. W trakcie edukacji w Dęblinie angażował się w samorząd uczniowski, skoki spadochronowe i loty na szybowcach, które ukończył podstawowym szkoleniem szybowcowym po drugim roku.
Akademia Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych
Po maturze w 2008 roku Krakowian wyjechał do Stanów Zjednoczonych i podjął studia na United States Air Force Academy w Colorado Springs. To elitarna uczelnia kształcąca przyszłych oficerów lotnictwa. W 2012 roku ukończył akademię, a dyplom wręczył mu osobiście prezydent USA Barack Obama.
Po powrocie do Polski przeszedł czteromiesięczne studium oficerskie w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych, po czym w listopadzie 2012 r. został mianowany podporucznikiem i otrzymał przydział do 3 eskadry lotniczej 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach.
Rozwój kariery w Siłach Powietrznych
Wiosną 2013 roku Krakowian rozpoczął intensywne, wieloetapowe szkolenie w Stanach Zjednoczonych, które miało uczynić z niego pełnoprawnego pilota F-16. Najpierw przeszedł sześciotygodniowy kurs teoretyczny w bazie Vance, następnie latał na szkolno-treningowym T-6 Texan II, a potem odbył zaawansowany kurs na odrzutowcu T-38C. Zasadniczy etap – kurs pilotażu F-16 w bazie Davis-Monthan w Tucson w Arizonie – trwał wiele miesięcy.
Pierwsze loty na Jastrzębiu
Do Polski wrócił w 2014 roku i już w grudniu tego samego roku zasiadł za sterami myśliwca w 6 eskadrze lotniczej. Pierwszy lot, wykonany pod okiem por. pil. Wojciecha Kieczura, był przełomem. Całe szkolenie podstawowe na F-16 zajął mu 16 miesięcy, a następnie doskonalił się w lotach taktycznych, by w 2016 roku zostać pilotem skrzydłowym.
Instruktorem i dowódcą
W 2017 roku awansował na dowódcę pary samolotów, a cztery lata później zdobył uprawnienia instruktora pilotażu F-16. Dzięki temu mógł szkolić kolejnych adeptów lotnictwa w 31 Bazie Lotnictwa Taktycznego. Przez lata uczestniczył w licznych ćwiczeniach międzynarodowych: NATO Tiger Meet w hiszpańskiej Saragossie, czterotygodniowym Tactical Leadership Program w Albacete, a także misji Baltic Air Policing na Litwie w 2019 roku i misji NATO we Włoszech w 2023 roku. Zdobywał w ten sposób uprawnienia do dowodzenia misjami wieloma samolotami.
Lider zespołu F-16 Tiger Demo Team
Od 2016 roku był związany z zespołem akrobacyjnym F-16 Tiger Demo Team Poland, działającym przy 31 Bazie. Początkowo jako członek zespołu, później jako narrator i safety observer, aż w 2023 roku przejął rolę lidera grupy. Jego pokazy wyróżniały się wyjątkową dynamiką i precyzją, często podkreślano, że manewry wykonywał niezwykle blisko publiczności, co stało się wizytówką polskiego zespołu na tle innych europejskich pokazów F-16.
W lipcu 2025 roku na Royal International Air Tattoo w Wielkiej Brytanii – największej na świecie imprezie lotnictwa wojskowego – otrzymał nagrodę publiczności „As the Crow Flies Trophy” za swój solowy występ. W tym samym roku, już jako major, był jednym z głównych bohaterów kampanii informacyjnej MON przed Świętem Wojska Polskiego.
Do jego najważniejszych wyróżnień należą:
| Lotniczy Krzyż Zasługi | 2025 (pośmiertnie) | Za szczególne zasługi dla Sił Powietrznych |
| Nagroda „As the Crow Flies Trophy” | 2025 | Przyznana przez publiczność RIAT za najlepszy pokaz |
| „Pilot Roku” 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego | 2022 | Wyróżnienie środowiskowe |
| Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” | bd. | Odznaczenie resortowe |
| Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” | bd. | Odznaczenie resortowe |
„Maciek był nie tylko świetnym pilotem, miał ogromny potencjał. Widzieliśmy w nim przyszłego dowódcę lotniczego” – wspominał gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak, inspektor sił powietrznych.
Katastrofa w Radomiu i badanie jej przyczyn
28 sierpnia 2025 roku około godziny 19:25, dwa dni przed planowanym Air Show Radom 2025, myśliwiec F-16 pilotowany przez mjr. Krakowiana rozbił się o pas startowy lotniska w Radomiu. Samolot należący do 31 BLT, oznaczony kodem SLAB01, stanął w płomieniach, a pilot – zgodnie z późniejszymi ustaleniami – nie podjął próby katapultowania się i zginął na miejscu.
„Wspaniały lotnik, wspaniały żołnierz Wojska Polskiego” – powiedział wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz na nadzwyczajnej konferencji prasowej zwołanej tego samego wieczoru.
Działania władz i śledztwo
Natychmiast po zdarzeniu na miejscu rozpoczęły pracę Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych, Żandarmeria Wojskowa oraz prokuratura – konkretnie 8 Wydział do Spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w Warszawie. Air Show Radom 2025 zostało odwołane, a sprawą zwrotu biletów zajął się organizator – Agencja Mienia Wojskowego.
Do 31 sierpnia zabezpieczono miejsce katastrofy, w tym fragmenty rozbitego samolotu, czarną skrzynkę i kamerę pokładową filmującą kabinę pilota. Następnie rejestratory parametrów lotu – tzw. czarne skrzynki – przewieziono do licencjonowanego laboratorium w USA, gdzie w obecności polskiego prokuratora z Departamentu do Spraw Wojskowych Prokuratury Krajowej oraz eksperta Laboratorium Kryminalistycznego Żandarmerii Wojskowej pomyślnie odczytano ich zawartość. Dane były kompletne i nadawały się do analizy.
Śledztwo prowadzone jest pod kątem nieumyślnego spowodowania katastrofy w ruchu powietrznym, a badane są trzy hipotezy: stan techniczny maszyny, błąd pilota oraz kwestie logistyczno-serwisowe związane z przygotowaniem samolotu do lotu. Na razie nie wskazano jednoznacznej przyczyny, a pełny raport może zostać opublikowany dopiero po wielu miesiącach badań.
Prywatne życie i codzienność
Maciej Krakowian był żonaty z Magdaleną Boryc-Krakowian, lekarzem oficerem w stopniu kapitana, pracującą w Ośrodku Wysokościowo Ratowniczym i Spadochronowym w Poznaniu. Małżonkowie mieli dwóch synów bliźniaków – Aleksandra i Mikołaja. Rodzina mieszkała w rejonie Krzesin, blisko macierzystej bazy lotniczej.
Piloci i przyjaciele podkreślali, że Krakowian był skromny, unikał pretensjonalności i zawsze, gdy opowiadał o swoich osiągnięciach, akcentował pracę całego zespołu. Ewa Korsak, szefowa Wojskowego Instytutu Wydawniczego, wspomina go jako „dżentelmena o staroświeckim sznycie”. Uwielbiał rozmawiać o lotnictwie, a na spotkaniach potrafił długo dyskutować o technice latania akrobacyjnego, chłonąc wiedzę od starszych pilotów.
„Zawsze hołdowałem maksymie: 'Chcesz pokoju, szykuj się do wojny’. Konflikt w Ukrainie wiele w mojej służbie nie zmienił, a jednak stał się pewnego rodzaju 'eye-openerem’. Wojna stała się bliższa niż kiedykolwiek wcześniej” – mówił w 2022 roku w rozmowie z „Polską Zbrojną”.
Upamiętnienie i pożegnanie
5 września 2025 roku w parafii pw. Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej w Poznaniu-Krzesinach odbył się pogrzeb, który zgodnie z wolą rodziny miał prywatny charakter. W ceremonii uczestniczyli najbliżsi oraz przedstawiciele wojska. Tego samego dnia minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz wydał decyzję o pośmiertnym awansie na stopień podpułkownika, a prezydent RP Karol Nawrocki odznaczył go Lotniczym Krzyżem Zasługi.
Jeszcze przed pogrzebem, 3 września, podczas wizyty prezydenta Nawrockiego w Stanach Zjednoczonych nad Białym Domem cztery F-16 wykonały formację „missing man” – symboliczny manewr, w którym jeden samolot odłącza się od szyku i gwałtownie wznosi, pozostawiając lukę po utraconym pilocie. W ten sposób amerykańskie siły powietrzne oddały hołd polskiemu lotnikowi.
Międzynarodowy wymiar straty
Śmierć „Slaba” odbiła się szerokim echem w środowisku lotniczym na całym świecie. The Red Arrows, słynny zespół akrobacyjny Royal Air Force, napisał: „Slab był wszystkim, czym powinien być pilot pokazowy – pasjonatem lotnictwa, chętnym do dzielenia się swoją wiedzą i pracą zespołową”. Grecka grupa F-16 „ZEUS” podkreśliła, że Krakowian z ponad 1200 godzinami nalotu na F-16 chronił niebo sojuszników i inspirował przyszłe pokolenia pilotów.
„Pamięć o nim będzie nadal szybować wysoko, gdzie chmury zamieniają się w ścieżki, a horyzont pozostaje nieskończoną obietnicą. Niech niebo zawsze będzie błękitne, 'Slab’” – pożegnali go greccy koledzy.
Ostatnie honory i pamiątki
W dniu pogrzebu nad cmentarzem przeleciał polski F-16 z kodem wywoławczym SLAB01 – to symboliczny hołd, a także uczestniczyły w locie sojusznicze F-35. W 2026 roku, już po tragedii, żona Krakowiana została matką chrzestną pierwszego polskiego samolotu F-35 Lightning II Husarz, co dodatkowo scementowało pamięć o pilocie w środowisku lotniczym.
Wielu przyjaciół podkreśla, że Maciej Krakowian pozostanie w historii jako wzór oficera i pasjonata. Fotograf Bartek Bera powiedział wprost: „Był najlepszym, co się siłom powietrznym zdarzyło i nie da się go w pełni zastąpić.” Jego losy przypomina także film dokumentalny „SLAB – Historia życia Macieja Krakowiana” opublikowany przez Adama Pietrzaka.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kim był Maciej Krakowian i jakie miał doświadczenie lotnicze?
Był jednym z czołowych polskich pilotów F-16 z ponad 1400 godzinami nalotu i 17‑letnim stażem służby.
Gdzie i kiedy urodził się oraz wychował Maciej Krakowian?
Urodził się 31 stycznia 1990 roku w Płocku, wychowywał się jednak w Gostyninie, gdzie jego matka prowadziła dom dziecka.
Jak przebiegała jego edukacja i szkolenie lotnicze?
Ukończył liceum lotnicze w Dęblinie, odbył szkolenie szybowcowe i studiował na United States Air Force Academy, dyplom odebrał w 2012 roku z rąk prezydenta USA.
Jak rozwijała się jego kariera w Siłach Powietrznych?
Po powrocie do Polski służył w 31 Bazie, przeszedł zaawansowane szkolenia w USA na F-16, awansował na dowódcę pary i później instruktora, a także prowadził zespół F-16 Tiger Demo Team.
W jakich międzynarodowych ćwiczeniach i misjach uczestniczył?
Brał udział m.in. w NATO Tiger Meet w Saragossie, Tactical Leadership Program w Albacete, misji Baltic Air Policing na Litwie w 2019 oraz misji NATO we Włoszech w 2023 r.
Co wydarzyło się 28 sierpnia 2025 roku w Radomiu?
Tego dnia około 19:25 jego F-16 rozbił się podczas lotu nad pasem startowym, pilot zginął na miejscu i nie podjął próby katapultowania się.
Jak przebiega śledztwo w sprawie katastrofy?
Prowadzą je organy państwowe, zabezpieczono wrak oraz rejestratory, które odczytano w laboratorium w USA; badane są trzy hipotezy: stan techniczny, błąd pilota i serwisowanie.
W jaki sposób upamiętniono Macieja Krakowiana po śmierci?
Miał prywatny pogrzeb 5 września 2025 r., został pośmiertnie odznaczony i awansowany, odbyły się lotnicze homenazwy, a pamięć o nim utrwalono m.in. filmem dokumentalnym i symbolicznymi lotami.
