Helikopter Mi-2 – dane techniczne, historia, zastosowanie

Helikopter

Mi-2 to średni śmigłowiec wielozadaniowy zaprojektowany w Związku Radzieckim przez biuro Michaiła Mila, lecz kojarzony przede wszystkim z polską produkcją w PZL-Świdnik. W latach 1965–1993 w Świdniku zbudowano około 5500 egzemplarzy, wykorzystywanych między innymi w wojsku, lotnictwie sanitarnym, rolnictwie, policji i Straży Granicznej.

Historia Mi-2 – od radzieckiego projektu do polskiej produkcji

Konstrukcja Mi-2 powstała w biurze projektowym Michaiła Mila. Założeniem było stworzenie stosunkowo lekkiego, dwusilnikowego śmigłowca, który można przystosować do wielu zadań. Projekt otrzymał w Polsce drugie, przemysłowe życie. Seryjną produkcję powierzono zakładom PZL-Świdnik, które stały się wyłącznym producentem Mi-2 na dużą skalę.

Polskie zakłady nie ograniczyły się do montażu pojedynczych maszyn. W Świdniku powstawały liczne wersje śmigłowca, dostosowane do transportu, szkolenia, działań wojskowych, ratownictwa i pracy w rolnictwie. To właśnie skala produkcji sprawiła, że Mi-2 stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych śmigłowców związanych z polskim przemysłem lotniczym.

Najważniejsze etapy historii produkcji przedstawiają się następująco:

  • 1965 rok – rozpoczęcie seryjnej produkcji Mi-2 w zakładach PZL-Świdnik.
  • Około 5500 egzemplarzy – łączna liczba śmigłowców zbudowanych w Świdniku w różnych wariantach.
  • 1993 rok – zakończenie produkcji seryjnej tego modelu.

Rozróżnienie między projektem a wykonaniem ma tu duże znaczenie. Mi-2 nie był konstrukcją opracowaną od podstaw w Polsce, ale to PZL-Świdnik odpowiadał za masową produkcję i rozwój wielu jego odmian. Dzięki temu śmigłowiec na trwałe zapisał się w historii polskiej techniki.

Mi-2 – dane techniczne i konstrukcja

Śmigłowiec miał klasyczny układ z dwoma silnikami turbowałowymi, trójłopatowym wirnikiem nośnym oraz dwułopatowym śmigłem ogonowym. Wczesne egzemplarze korzystały z silników GTD-350 o mocy około 400 KM. W późniejszych wersjach stosowano silniki GTD-350W o mocy około 425 KM. Konkretne parametry mogły różnić się zależnie od odmiany i wyposażenia.

Parametr Wartość lub opis
Napęd Dwa silniki turbowałowe z rodziny GTD-350, w wielu wersjach GTD-350W
Moc silnika GTD-350W Około 425 KM
Wirnik nośny Trójłopatowy
Śmigło ogonowe Dwułopatowe
Podwozie W zależności od wersji płozy lub koła, z możliwością zastosowania nart
Kabina Wspólna przestrzeń dla załogi i pasażerów, z możliwością zmiany konfiguracji
Prędkość maksymalna Około 210 km/h, zależnie od wersji i warunków lotu

Metalowy kadłub i wspólna kabina ułatwiały przystosowanie maszyny do różnych zadań. Fotele pilotów miały miejsce na spadochrony, a podwójną kanapę pasażerską można było demontować, tworząc przestrzeń transportową. W niektórych odmianach montowano także wyposażenie specjalistyczne, między innymi elektryczny dźwig o udźwigu 120 kg.

Istotną zmianą w porównaniu z wcześniejszym Mi-1 było zastosowanie hydraulicznego układu sterowania. Pilot kontrolował maszynę za pomocą drążka sterowego oraz dźwigni skoku i mocy. Podwozie w formie płoz pozwalało operować na mniej przygotowanych lądowiskach, a specjalne narty zwiększały możliwości działania na śniegu i miękkim gruncie.

Do czego wykorzystywano Mi-2?

Uniwersalność Mi-2 wynikała z połączenia dwóch silników, wymiennego wyposażenia i kabiny, którą można było dostosować do konkretnej misji. Śmigłowiec trafiał zarówno do służb państwowych, jak i do użytkowników cywilnych.

Najważniejsze obszary zastosowań obejmowały:

  • Zadania wojskowe – transport, szkolenie, łączność, rozpoznanie i wsparcie działań jednostek.
  • Lotnictwo sanitarne – przewóz chorych, rannych oraz personelu medycznego.
  • Rolnictwo – opryski i inne prace wykonywane nad polami.
  • Policję i Straż Graniczną – obserwację terenu, patrolowanie, transport oraz działania poszukiwawcze.
  • Transport cywilny – przewóz osób, ładunków i wyposażenia w miejscach pozbawionych infrastruktury lotniskowej.

Dobrym przykładem późniejszej służby jest Mi-2 SN-02XP znajdujący się w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Maszyna o numerze fabrycznym 534419095 wcześniej służyła w Straży Granicznej, a następnie od września 2009 do sierpnia 2020 roku była użytkowana przez Sekcję Lotnictwa Policji we Wrocławiu. W trakcie misji na terenie Polski spędziła w powietrzu łącznie 4763 godziny.

Dziedzictwo PZL-Świdnik i obecność w muzeach

Historia Mi-2 pokazuje, jak radziecki projekt może stać się symbolem przemysłowego dorobku innego państwa. PZL-Świdnik stworzył zaplecze, które pozwoliło produkować śmigłowiec przez niemal trzy dekady i dostarczać go użytkownikom w wielu krajach. Dla Świdnika był to jeden z najważniejszych programów produkcyjnych w historii zakładów.

Dziedzictwo Mi-2 nie polega wyłącznie na liczbie wyprodukowanych maszyn. To także zapis pracy całych zespołów konstruktorów, techników i pracowników PZL-Świdnik, którzy utrzymywali ten model w produkcji i dostosowywali go do kolejnych zadań.

Egzemplarze wycofane ze służby trafiają do muzeów i kolekcji historycznych. Mi-2 SN-02XP można oglądać w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, gdzie stoi obok śmigłowca Mi-1. Placówka mieści się na terenie dawnego lotniska Rakowice-Czyżyny i prezentuje polskie oraz światowe dziedzictwo lotnicze.

Zachowane maszyny pozwalają zobaczyć nie tylko sylwetkę śmigłowca, lecz także rozwiązania techniczne, które przez lata decydowały o jego użyteczności. Mi-2 pozostaje więc jednocześnie eksponatem historycznym, przykładem polskiej produkcji lotniczej i symbolem epoki, w której jedna konstrukcja mogła obsługiwać bardzo różne dziedziny życia.

Redakcja lotniczapolska.pl

Lotnicza Polska to portal o lotnictwie. Opisujemy samoloty i systemy awioniki, wyjaśniamy, jak działa komunikacja z kontrolą ruchu i jak bada się zdarzenia lotnicze. Tłumaczymy przepisy prawa lotniczego, od przestrzeni powietrznej po przewóz materiałów niebezpiecznych. Podpowiadamy też pasażerom, jakie prawa przysługują im przy opóźnieniu lub odwołaniu lotu.

Wszystkie wpisy tego autora