Słownik slangu lotniczego

alcatraz – inaczej szklana pułapka, biurowiec, w którym mieszczą się biura PLL LOT (szklana bryła zaprojektowana przez Stefana Kuryłowicza).

antyki – stewardessy w zaawansowanym wieku.

anuszka – torba na kółkach z wyciąganą rączką. Stanowi wyposażenie każdego członka personelu pokładowego (piloci mają nieco inne). Nazwa wiąże się z pewną historią. Mówi ona, że w głębokim PRL, kiedy nic nie było w sklepach, załoga w każdym zachodnim porcie wychodziła na zakupy, aby cokolwiek dostać. Żeby nie chodzić z pustymi rękami, załoga brała ze sobą torby. Kiedyś na pytanie skierowanie do kapitana: po co ci ta torba, ten miał odpowiedzieć: “a nuż k… coś kupię?”.

atlantyki – atlantyckie rejsy PLL LOT wykonywane przez papy i oskary.

aza – Petrolot, firma dostarczająca paliwo do samolotów.

briefing – część procedury przedstartowej. Szefowa pokładu lub instruktor powinien sprawdzić przygotowanie załogi do rejsu: jaka jest ilość pasażerów, jakie posiłki podaje się na tej trasie, itd. Pytania dotyczą również znajomości procedur bezpieczeństwa, tzn. np. ile jest okien awaryjnych w samolocie, którym lecimy, w których oknach jest lina, jaki sprzęt awaryjny zabiera się z pokładu w przypadku lądowania awaryjnego, jak wygląda pozycja awaryjna… itp.

cc – cabin crew, członek załogi pokładowej.

cheerleaderki – kobiety sprzątające samolot (nazwa używana przez niektórych mechaników, powstała ze skojarzenia mopów ekipy sprzątającej z pomponami cheerleaderek).

chłopy – załoga lotnicza, kapitan i drugi pilot (także o kobietach).

ciepły kapitan – ciepła porcja kapitańska. Zgodnie z instrukcją operacyjną, kapitanowi przysługuje posiłek inny od reszty załogi, co podyktowane jest bezpieczeństwem. Chodzi o to, żeby kapitan nie jadł tego samego co drugi pilot. W przypadku zatrucia jednego z pilotów – drugi z nich będzie mógł wylądować.

CMC – Crew Member Certificate – dokument upoważniający do pracy na pokładzie samolotu.

delta – Embraer 170 (od oznakowań samolotu np. SP-LDA, czyt. Sierra Papa - Lima DELTA Alfa).

demo - zestaw informacyjny podawany przed startem. Zawsze w 2 językach - polskim i angielskim: pokazywanie sposobu zapinania pasów, zakładania masek tlenowych, kamizelek ratunkowych, wskazywanie wyjść awaryjnych itp.

dopuszczenie – lot z instruktorem, zakończony pomyślnie pozwala przedłużyć uprawnienia na dany typ samolotu o kolejny rok.

drugi – drugi pilot, inaczej pierwszy oficer.

duży benek - boeing 767, który w PLL LOT wykonuje rejsy atlantyckie, a czasem także duże czartery (np. do Izraela, Japonii czy Brazylii).

dziewczyny - załoga pokładowa, zarówno stewardesy jak i stewardzi.

dwójka – w Boeingu 737 tzw. szefowa tylnej kuchni, odpowiadająca za obsługę pasażerów z tyłu samolotu.

embraerka – większa torba na ramię (w emb145 ciężko czasem o miejsce na anuszkę).

embrion – Embraer 145.

golf – Embraer 145 (np. SP-LGA).

gównolot, szczurolot - Embraer 145, zwany tak przez kompletny brak miejsca w środku i ogólną niechęć do latania nim (szczególnie silną wśród młodszej części załogi, która w wypadku braku wolnych miejsc kompletnie nie ma gdzie usiąść, jump seat cc 2 znajduje sie bowiem na… drzwiach od toalety – rozkładany oczywiście).

grubas – crew bus, autobus załogowy, który wozi załogę od portu do samolotu i z powrotem.

hajman – maszyna i miejsce do prześwietlania bagaży.

hipoksja – med. lotn. stan fizjologiczny organizmu wywołany obniżeniem zawartości tlenu w powietrzu atmosferycznym.

india – Embraer 175 (np. SP-LIA).

inżyniery – mechanicy.

ira – supervisors systemu komputerowego DCS (Departure Control System), otwierają i zamykają rejsy – nazwa to skrót od imienia dawnej dyrektor działu.

jedynka – szefowa personelu pokładowego.

jump seat – miejsce do siedzenia dla stewardess. Ze względów bezpieczeństwa znajduje sie przy drzwiach, jest składany, najczęściej siedzi sie na nim tylem do kierunku lotu.

kamizelka – człowiek, który dostarcza do samolotu wyposażenie dodatkowe (ręczniki papierowe, apteczki podręczne, odświeżacze powietrza, koce, poduszki, itp.) Nie mylić z: neon.

kapciora – sala stewardes/przez niektórych pilotów zwana "gniazdem żmij".

kartka, wydrukować kartkę – przygotowanie kartki z danymi personelu pokładowego i latającego celem podstemplowania jej w Crew Control, a następnie przez celników (lot poza UE – pozwala to na zrobienie zakupów bezcłowych). Straż Graniczna sprawdza paszporty / dowody osobiste i porównuje dane z tymi zapisanymi na kartce. Kartkę oddaje się przy hajmanie.

kateryniarze – panowie z LOT catering załadowujący i wyładowujący z samolotu wózki z jedzeniem i napojami.

kolory – tygodniki proponowane pasażerom business class.

killer – pojemnik na lód (od chiller).

kilo – Boeing 737 – 500 (np. SP-LKA).

kryształ – ekipy sprzątające samoloty.

kuweta – granatowa, głęboka, plastikowa taca (na welcome drinki lub batony).

lima – Boeing 737 – 400 (np. SP-LLC).

łelkamy – welcome drinks: pasażerów business class wita się na pokładzie podając im z tacy wodę i sok pomarańczowy.

lermer – pojemnik, w ktorym w zależności od potrzeb trzymane są rzeczy nie mieszczące się w wózkach: napoje, dzbanki, wina, dodatkowe porcje itp. Wykonane z aluminium, mieszczą 2 szuflady. Nazwa pochodzi od producenta, który obrandowywał swoje wyroby.

LOTka – stołówka pracownicza w biurze LOT prowadzona przez LOT catering.

MAAS – Meet And Assist: osoba wymagająca zwrócenia uwagi podczas podróży, ale nie wymagająca opieki (młodzież, osoby starsze). Nie mylić z Umką.

mały benek – Boeing 737, najpopularniejszy samolot pasażerski świata.

mazowsze – patrz "kryształ".

MCC – Multi Crew Coordination, odpowiada za dopilnowanie wszystkich spraw związanych z załogą statku powietrznego.

meldowanie – procedura personelu pokładowego polegająca na przyjściu do pracy o określonej godzinie, zgłoszenie się szefowej, zgłoszenie się do crew control, a następnie poinformowanie kapitana o gotowości załogi pokładowej do lotu.

neon – flight coordinator, człowiek „ogarniający” wszystkie sprawy związane z odlotem samolotu. Zwany również Red Cap. Ciekawostka: w Poznaniu swego czasu na kamizelkach neonów nadrukowany był napis „RED CUP”

nyska – bus, najczęściej mercedes wożący załogi z biura do portu. Nazwa pochodzi jeszcze z PRL, kiedy załogi rzeczywiście były wożone przez Nysy.

oskar – Boeing 767 (np. SP-LOA).

PA – ang. passanger addres, czyli pokładowy “radiowęzeł”, z którego korzysta personel pokładowy do zapowiedzi, piloci do informowania o stanie lotu, jak również w sytuacjach, kiedy trzeba o czymś poinformować pasażerów.

papa – Boeing 767 (np. SP-LPA).

państwo, PAXy, papsy – pasażerowie.

pierdoLOTki – samoloty turbośmigłowe ATR (charakterystyczny „pierdzący” dźwięk silnika).

ptak – ogólnie samolot.

rzygałka – torebka chorobowa.

sprzęt – sprzęt awaryjny znajdujący się na pokładzie samolotu: maski i butle tlenowe, gaśnice, kaptury przeciwdymne itp.

stewa – stewardessa.

stojanka – miejsce postojowe samolotu.

szklana pułapka – patrz: "alcatraz".

szuflada – zestaw napojów, orzeszków i Prince Polo, który szefowa / szef pokładu zanosi dla pilotów po starcie.

telewizor – obsługa asenizacyjna samolotów – wywóz nieczystości z pokładowych toalet.

tereska – pojazd zapewniający transport ciężko chorego pasażera z i do samolotu / portu lotniczego

tesla – line maintenance: mechanicy.

tola – planowanie załadunku oraz wyważanie samolotu, zgodnie z odpowiednią masą konkretnych sekcji.

UMka – unattended minor – dziecko podróżujące pod opieką personelu pokładowego.

Wera/Vera – koordynacja wszystkich służb lotniskowych (via radio).

wheelchair – wózek inwalidzki, tu: osoba wymagająca przetransportowania wózkiem, możliwe wykorzystanie pojazdu typu tereska.

zapowiedź – czytany przez jedynkę po starcie, przed lądowaniem i po lądowaniu tekst informacyjny dla pasażerów.

żółty/żółtek – follow me: samochód i obsługa pilotująca samolot na miejsce postojowe.

Napisz do autora: Maciek Chudkiewicz

Autor serdecznie dziękuje członkom personelu pokładowego PLL LOT oraz pracownikom obsługi naziemnej lotniska Okęcie za wielki wkład w powstanie tego słownika.