2009-08-12

Kruk – następca Gawrona z Okęcia

PZL-106 Kruk pojawił się w okresie zapotrzebowania na nowy typ samolotu rolniczego. Prace nad konstrukcją rozpoczęły się w warszawskich zakładach PZL Okęcie w związku z zakończeniem produkcji większego i również wykorzystywanego rolniczo samolotu PZL-101 Gawron. Prototyp PZL-106 wzbił się w powietrze w 1973 roku.

Prace nad lekkim samolotem rolniczym w zakładach PZL Warszawa-Okęcie rozpoczęły się w drugiej połowie lat 60. pod kierunkiem inż. Andrzeja Frydrychewicza. W kwietniu 1973 roku dokonano oblotu pierwszego prototypu. Metalowy, jednomiejscowy i jednosilnikowy samolot, który po przeprowadzeniu szeregu prób do produkcji seryjnej przyjęto w 1976 roku, posiadał układ dolnopłata z wysoko umieszczoną kabiną. Takie rozwiązanie było możliwe dzięki zabudowaniu zbiornika na chemikalia przed pilotem i zapewniało mu dobrą widoczność. Okres produkcji Kruka – dość nowoczesnego wówczas samolotu rolniczego – zbiegał się w czasie z pracami prowadzonymi nad inną konstrukcją o podobnym przeznaczeniu – zakłady lotnicze w Mielcu zaangażowane były w program budowy odrzutowego Belfegora (M-15; zobacz: Belfegor - upiór z Mielca). Kruk był zdecydowanie bardziej udanym samolotem.

PZL-106 Kruk był przystosowywany do montowania różnych urządzeń agrolotniczych. W 1981 roku pojawił się samolot gaśniczy, który mógł przeprowadzić zrzut wody. Zbiornik na preparaty rolnicze można było – na czas szkolenia pilotów – zastąpić dodatkową kabiną dla instruktora. Za plecami pilota podczas przebazowania maszyny miejsce mógł zająć mechanik.




Inżynierowie z Okęcia prowadzili próby z różnymi typami jednostek napędowych, stosowanych w PZL-106. Konstrukcję samolotu rozwijano niemal do końca lat 90. Silniki, które montowano na Krukach to m.in. Lycoming 0-720 lub Pratt & Whitney R-1340 (w egzemplarzach prototypowych) oraz PZL-3S, ASz-62IR czy Pratt & Whitney PT6A-34AG (wersja Turbo Kruk).




Długość samolotu zależnie do wersji wynosi 9,2-10,2 m, rozpiętość skrzydeł 14,80-15,0 m, wysokość 3,3-3,8 m; masa własna 1575-1680 kg, startowa 3000-3500 kg. W zależności od zastosowanego silnika Kruk osiągał prędkość maksymalną 210-270 km/h. Zasięg wynosił 400-1000 km, pułap 4000-4600 m. Wyprodukowano około 275 egzemplarzy PZL-106, w tym nawet wersję uzbrojoną. Poza Polską samolotów używały Niemcy, Kruki latały też nad państwami afrykańskimi, gdzie usługi wykonywały polskie firmy.

Na fotografiach PZL-106 Kruk ze zbiorów Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie (fot. Lotnicza Polska)
Sławomir Kasjaniuk

Ocena:  
( 4 )      nie oceniany
  Opinii:  

0

  

Dodaj swoją opinię