Kiowa w Krakowie

Śmigłowiec do Polski przypłynął w kontenerze. Bell CH-136 Kiowa to dar sił zbrojnych Kanady, w których był używany. Eksponowany jest w hangarze poświęconym historii Zimnej Wojny, gdzie można go oglądać od 26 lutego. To drugi zachodni śmigłowiec w zbiorach Muzeum Lotnictwa Polskiego. W listopadzie ubiegłego roku do Krakowa dotarł, podarowany przez armię szwajcarską, SA-3160 Alouette III. Oba śmigłowce stanowią cenne i unikalne zabytki w muzealnej kolekcji (zobacz: Alouette III w Muzeum Lotnictwa).

Bell CH-136 Kiowa to kanadyjskie oznaczenie jednosilnikowego śmigłowca Bell OH-58A Kiowa. Budowa OH-58 wiąże się z ogłoszonym w 1960 roku przez amerykańską armię konkursu na lekki śmigłowiec obserwacyjny – LOH (Light Observation Helicopter). Spośród trzech zgłoszonych do konkursu maszyn, wybrano projekt Hughes OH-6A. Bell rozwijał jednak swój program i doprowadził do produkcji cywilnej wersji śmigłowca, oznaczonej Bell 206 JetRanger. W 1968 roku, wobec braku możliwości sprostania przez firmę Hughes zapotrzebowaniu armii USA, zaangażowanej w wojnę wietnamską, konkurs zorganizowano po raz kolejny. Bell zaoferował wojskową wersję JetRangera – OH-58A Kiowa – i zdobył zamówienie na 2200 egzemplarzy. Pierwsze do służby trafiły w 1969 roku, w tym samym roku znalazły się w Wietnamie, gdzie pełniły głównie zadania obserwacyjne i rozpoznawcze, a także transportowe i uderzeniowe. Często działały wspólnie ze śmigłowcami szturmowymi Bell AH-1 Cobra.

W ramach rozwoju i modernizacji konstrukcji, Bell opracował m.in. wersje OH-58B (dla Austrii), OH-58C (mocniejszy silnik, udoskonalone wyposażenie i awionika) czy używaną do dzisiaj OH-58D. Do tej ostatnie wersji, w ramach programu mającego na celu dalsze udoskonalenie śmigłowca (AHIP – Army Helicopter Improvement Program), przebudowywane są egzemplarze używane obecnie przez armię USA. Kiowa Warrior, czyli OH-58D dostosowany do przenoszenia nowego typu uzbrojenia, wyróżnia się m.in. ulepszonym silnikiem i wyposażeniem, czterołopatowym wirnikiem głównym (poprzednie wersje miały wirnik dwułopatowy) oraz kulistym zasobnikiem celowniczym nad wirnikiem.

W 1970 roku siły zbrojne Kanady zamówiły 74 śmigłowce OH-58A w celu zastąpienia starzejącej się floty śmigłowców obserwacyjnych UH-12E Nomad i samolotów L-19 Cessna "Bird Dog". Dostawy zrealizowano w latach 1972-1982. Śmigłowce otrzymały oznaczenie COH-58A, następnie CH-136. Wykorzystywane były jako maszyny obserwacyjne, rozpoznawcze, dowodzenia, kontroli i łączności, służyły też do wskazywania celów i korygowania ognia artylerii. Mogły być uzbrojone w 7,62 mm km Mini-Tat GAU-2B. Wiosną 1995 roku Kanada wycofała CH-136 z wyposażenia sił zbrojnych, zastępując je śmigłowcami CH-146 Griffon.

Egzemplarz dostarczony do muzeum posiada numer seryjny 71-20920, numer ewidencyjny 136255. Kanadyjskie śmigłowce – podobnie jak OH-58A – napędzane były silnikami Allison 250 T63-700 o mocy 317 KM.

Zobacz też: Wystawa NATO w Krakowie trwa