2009-09-18

Doświadczalny SP-GIL

W drugiej połowie lat 40. z inicjatywy inż. Zbigniewa Brzoski w Głównym Instytucie Lotnictwa prowadzono prace nad konstrukcją doświadczalnego śmigłowca. Podczas prób w locie maszyna oznaczona SP-GIL ulegała licznym uszkodzeniom. Jedna z awarii wyłączyła śmigłowiec z eksploatacji i obecnie jest on prezentowany w krakowskim muzeum lotnictwa.

Inicjatorem budowy doświadczalnego śmigłowca był w 1947 roku inż. Zbigniew Brzoska z Instytutu Technicznego Lotnictwa. Za zgodą dyrektora instytutu (w latach 1948-1952 noszącego nazwę Główny Instytut Lotnictwa – stąd oznaczenie śmigłowca SP-GIL) powołano zespół odpowiedzialnych za projekt konstruktorów. W połowie 1949 roku zrealizowano wstępny montaż śmigłowca.

SP-GIL był śmigłowcem jednomiejscowym (choć kabina mogła pomieścić dwie osoby) z dwułopatowym wirnikiem nośnym i dodatkowym wirnikiem sterującym. Łopaty wirnika nośnego miały konstrukcję drewnianą, w głowicy umieszczono eliminator drgań – rozwiązanie awangardowe, zaprojektowane przez kierującego zespołem inż. Bronisława Żurakowskiego. Wirnik ogonowy był również dwułopatowy, drewniany. Kratownicowy kadłub pokryto płótnem, belkę ogonową wykonano ze sklejki. Śmigłowiec otrzymał trójpodporowe podwozie z kołem przednim. Do napędu zastosowano silnik lotniczy niemieckiej produkcji Hirth HM 504 o mocy 77 kW. Przekładnia do wirnika ogonowego powstała w wyniku zaadaptowania przekładni z motocykla Zündapp, przekładnia główna była zaprojektowana przez konstruktorów. Kadłub, belkę ogonową, śmigło ogonowe i podwozie zaprojektował inż. Tadeusz Chyliński.


SP-GIL w locie, pilotuje Wiktor Pełka (fot. Archiwum Instytutu Lotnictwa)

Badania śmigłowca miały rozpocząć się na początku lat 50. Niestety przed przystąpieniem do testów SP-GIL został uszkodzony w wyniku przewrócenia przez wiatr. Śmigłowiec został wyremontowany i próby rozpoczęły się w kwietniu 1950 roku. Pilotem został konstruktor, inż, Żurakowski, który nigdy wcześniej na śmigłowcu nie latał. Podczas pierwszych lotów doszło do kolejnych uszkodzeń, które na bieżąco usuwano podczas remontów, konstrukcja była także ulepszana. Zamontowano m.in. bardziej sztywne łopaty wirnika głównego. Jesienią 1950 roku do prób włączył się wykonujący loty w instytucie pilot komunikacyjny kpt. pil. Wiktor Pełka. Kilka lotów szkolnych na śmigłowcu wykonał w Paryżu, za własne pieniądze. Dzięki jego udziałowi w badaniach prace nabrały szybszego tempa.

Kapitan Pełka wykonał na SP-GIL około 100 lotów. Śmigłowiec został zaprezentowany władzom cywilnym i wojskowym, a następnie publiczności podczas pokazów lotniczych na Okęciu w 1952 roku. Podczas lotów wciąż dochodziło do uszkodzeń konstrukcji. Najpierw śmigłowiec przewrócił się przy lądowaniu. Po remoncie, podczas szkolenia pilota Andrzeja Abłamowicza, podmuch wiatru spowodował obcięcie belki ogonowej przez łopaty wirnika nośnego. Do tego momentu wykonano 169 lotów w czasie 20 godzin i 21 minut.

Po prawie trzech latach przerwy w próbach, w 1956 roku wyremontowany śmigłowiec został dopuszczony do dalszych badań i spędził w powietrzu jeszcze 12,5 godziny, wykonując 185 lotów. Jednak kolejna poważna awaria – złamanie przekładni wirnika ogonowego – wyłączyła SP-GIL z dalszych prób. Śmigłowiec wycofano z eksploatacji pod koniec 1960 roku. Obecnie – wyremontowany i odrestaurowany – jest eksponowany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.


SP-GIL w zbiorach Muzeum Lotnictwa Polskiego (fot. archiwum MLP)

Pierwszy polski śmigłowiec z założenia był konstrukcją eksperymentalną i posłużył inżynierom do zebrania cennych doświadczeń. Zniszczony działaniami wojennymi przemysł lotniczy naszego kraju prowadził prace nad budową SP-GIL (czasami występującego też pod nazwą BŻ-1 "Gil") niemal równolegle z pierwszymi badaniami śmigłowców w innych państwach. W połowie lat 50. zakład w Świdniku rozpoczął budowę śmigłowca SM-1 – nie była to jednak konstrukcja oryginalna, a licencyjna wersja radzieckiego Mi-1. Jego prototyp powstał w 1948 roku.

Źródło: Instytut Lotnictwa
Sławomir Kasjaniuk

Ocena:  
( 2 )      bardzo słaby
  Opinii:  

1

  

Dodaj swoją opinię

Utworzony: 2017-04-14 05:57:21 ~~Cesmah~~

Amoxicillin Side Afec buy viagra online Canadian Rx Without A Script Prix Du Viagra En Pharmacie Quebec viagra Acquistare Cialis Originale Buy Retin A Online cialis online pharmacy Kamagra Sur Femme Cialis 20 Ou 40 cialis Prix Propecia Espagne Best Online Site For Genuine Cialis cialis buy online Canadian Health Mall Pharmacy Kamagra Effet cialis price Pharmacie Kamagra Levothyrox No Prescription Cheap Cialis Commander Cialis Ligne Amoxicillin 500 Mg Ok While Breastfeeding orlistat Cialis Achat Moins Cher Ribavirin cialis price Buy Generic Viagra 50mg Comprar Cialis 20 Mg Original generic viagra Flucoanazole For Ear Infestations Amoxil Clavulin cheap cialis Dizziness As Side Effect Of Amoxicillin What Is Keflex Prescribed For viagra Online Drug Stores In Canada Real Zentel On Sale buy accutane 5 mg online usa Propecia While Nursing Viagra Les Jeunes accutane buy us Amoxicillin Clavul Buy Citalopram 10mg Online Uk cialis Cialis 10 Mg 4 St Vente Propecia Generique atomoxetine costs 50 mg Cellulitis Cephalexin Treatment Xenical 120 Mg For Sale Cheap Viagra Cialis Informacion En Espanol Propecia Andorra Buy Viagra Amoxicillin Allergic Reaction Rash Photo Amoxicillin For Clamidia Course no prescription needed for levitra Amoxil Reaction Allergique Priligy Tomar cialis buy online Generic Propecia 1 G Contact Email scottwilliamgmail.GET STARTED NOW FIRST NAME LAST NAME EMAIL LOAN AMOUNT To accomplish it we have enabled three simple consecutive steps that will support you with urgent advances needed Simple Steps to Make Easy Payday Loans Available High Rate of Approval on Payday Loan Applications Bigdaddyloans. installment loans for bad credit com All rights reserved.Larger advances are still delivered in a timely manner.Cialis Informacion cialis buy online Achat Cytotec Algerie Viagra Dosierung Cialis Buy Cialis Cialis Fast Delivery In 3 Days Zithromax For Kids cialis Drug Interactions With Zithromax Malegra 100 Sunrise cialis Levitra Oder Kamagra Belize Pharmacy At Port viagra Parecido A La Viagra Cialis No Falla cialis price Viagra Prix En Suisse Propecia A Largo Plazo cialis Generic Viagra Generic Meltabs Viagra Combo Packs Viagra Cialis Buy Cialis Zithromax Dose For Cats Come Comprare Cialis On Line viagra Viagra Tesco Other Name Cephalexin priligy canada Keflex To Treat Ear Infections Amoxil And Aspirin sildenafil viagra Buy Viagra Online Canada Comprare Priligy In Farmacia cialis Viagra Achat Site